Το Ελ Νίνιο, η περιοδική αύξηση της θερμοκρασίας των επιφανειακών υδάτων στον Ανατολικό Ειρηνικό Ωκεανό, είναι ένα μέρος της επονομαζόμενης

Νότιας Ταλάντωσης (Southern Oscillation). Η Νότια Ταλάντωση είναι η κυματώδης αναστροφή της επιφανειακής πίεσης αέρα ανάμεσα στον Ανατολικό και το Δυτικό Ειρηνικό. Όταν η επιφανειακή πίεση είναι υψηλή στον Ανατολικό Ειρηνικό, στον Δυτικό Ειρηνικό είναι χαμηλή, και αντίστροφα. Επειδή η θέρμανση του ωκεανού και οι αναστροφές της πίεσης γίνονται επί το πλείστον-ταυτόχρονα, οι επιστήμονες ονομάζουν το φαινόμενο αυτό Ελ Νίνιο.Οι ψαράδες της Νότιας Αμερικής έχουν δώσει σ’αυτό το φαινόμενο το όνομα Ελ Νίνιο (El Nino), το οποίο στα ισπανικά σημαίνει «Το Θείο Βρέφος», γιατί εμφανίζεται την περίοδο του εορτασμού των Χριστουγέννων.
Για να κατανοήσει κανείς τις επιπτώσεις από την εμφάνιση του Ελ Νίνιο, θα πρέπει να συγκρίνει τις κανονικές συνθήκες της περιοχής του Ειρηνικού με τις συνθήκες που επικρατούν κατά τη διάρκεια εκδήλωσης του φαινομένο.

Παρακάτω φαίνεται μία τέτοια σύγκριση:

1 7 300x87 - Ελ Νίνιο

Κανονικές Συνθήκες

4 3 300x88 - Ελ Νίνιο
Συνθήκες Ελ Νίνιο

Oι επιστήμονες δεν καταλαβαίνουν πραγματικά πως σχηματίζεται το Ελ Νίνιο. Εκτιμάται ότι πρέπει να έχει συμβάλλει στις πλημμύρες στο Μισσισσιππί και την Καλιφόρνια το 1993 και 1995 αντίστοιχα, στις συνθήκες ξηρασίας στη Νότια Αμερική, την Αφρική και την Αυστραλία. Εκτιμάται επίσης ότι το Ελ Νίνιο συνέβαλε στην απουσία ισχυρών καταιγίδων, όπως οι τυφώνες στο Βόρειο Ατλαντικό κάτι το οποίο απάλλαξε πολιτείες όπως τη Φλώριδα από σοβαρές καταστροφές λόγω καταιγίδων.
Δυστυχώς, ούτε όλα τα φαινόμενα Ελ Νίνιο είναι ίδια ούτε η ατμόσφαιρα αντιδρά πάντα με τον ίδιο τρόπο από το ένα φαινόμενο στο άλλο. Για το λόγο αυτό οι επιστήμονες Περιβάλλοντος της NASA εξακολουθούν να παίρνουν μέρος στις διεθνείς προσπάθειες κατανόησης των εκδηλώσεων Ελ Νίνιο. Eλπίζουμε πως κάποια μέρα οι επιστήμονες θα είναι σε θέση να προειδοποιούν επαρκώς ώστε να είμαστε καλύτερα προετοιμασμένοι για να αντιμετωπίσουμε τις καταστροφές και τις αλλαγές που προκαλεί το φαινόμενο Ελ Νίνιο στον καιρό.

Κανονικές Συνθήκες (Όχι El Nino)

Σε γενικές γραμμές, το νερό στην επιφάνεια των ωκεανών είναι θερμότερο απ’ ότι στο βυθό γιατί θερμαίνεται από τον ήλιο. Στον Ειρηνικό Ωκεανό, οι άνεμοι γενικά φυσούν με ανατολική διεύθυνση. Οι άνεμοι αυτοί τείνουν να σπρώχνουν την επιφάνεια του νερού επίσης προς τα δυτικά. Καθώς το νερό κινείται δυτικά θερμαίνεται ακόμα περισσότερο γιατί εκτίθεται περισσότερο στον ήλιο.
Στο μεταξύ, στον Aνατολικό Ειρηνικό κατά μήκος των ακτών της Νότιας Αμερικής εκδηλώνεται μία μετακίνηση βαθύτερων ψυχρότερων υδάτινων μαζών από το βυθό του ωκεανού προς την επιφάνεια μακριά από την ακτή (Upwelling). Το πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά νερό ευθύνεται για την ενίσχυση του τεράστιου πληθυσμού ψαριών, που βρίσκουμε συχνά στην περιοχή αυτή. Οι περιοχές αλιείας του Περού συγκαταλέγονται στις πέντε πλουσιότερες του κόσμου.

1 9 300x87 - Ελ Νίνιο

Φυσιολογικά, ετήσιοι άνεμοι φυσούν από τα Ανατολικά κατά μήκος του Ισημερινού, σπρώχνωντας θερμό αέρα στον Ειρηνικό Ωκεανό. Το θερμοκλινές επίπεδο του νερού είναι η μεταβατική ζώνη μεταξύ των θερμών επιφανειακών υδάτων και των ψυχρών υδάτων του βυθού.

Επειδή οι ετήσιοι άνεμοι σπρώχνουν το νερό της επιφάνειας προς τα δυτικά, στην κατεύθυνση της Ινδονησίας, η στάθμη της θάλασσας είναι περίπου ένα μέτρο υψηλότερη στον Δυτικό Ειρηνικό απ’ότι στον Ανατολικό. Έτσι έχουμε θερμότερα και βαθύτερα ύδατα στον Δυτικό Ειρηνικό ενώ ψυχρότερα και ρηχότερα ύδατα στα Ανατολικά, κοντά στις ακτές της Νότιας Αμερικής. Οι διαφορετικές θερμοκρασίες ύδατος των περιοχών αυτών επηρεάζουν τα καιρικά φαινόμενα που εκδηλώνονται σ’αυτές.

6 1 300x149 - Ελ Νίνιο

Οι παγκόσμιοι τοπογραφικοί χάρτες TOPEX/POSEIDON χρησιμοποιούνται για τη μελέτη της κυκλοφορίας των Ωκεανών. Στην εικόνα οι υψηλότερες στάθμες θάλασσας (με κόκκινο) βρίσκονται στο Δυτικό Ειρηνικό Ωκεανό.

Ανατολικά, το νερό ψυχραίνει τον επικείμενο αέρα, ο οποίος γίνεται πολύ πυκνός για να μετακινηθεί ανοδικά και να παράγει σύννεφα και βροχή. Παρόλα αυτά, στο Δυτικό Ειρηνικό ο αέρας θερμαίνεται από το νερό κάτω απ’ αυτόν και αυξάνει την άνωση της χαμηλότερης ατμόσφαιρας αυξάνοντας έτσι την πιθανότητα βροχής. Γι’ αυτό οι έντονες βροχοπτώσεις αποτελούν συχνό φαινόμενο κοντά στην Ινδονησία, ενώ στο Περού επικρατεί σχετική ανομβρία.

2 7 - Ελ ΝίνιοΤο φαινόμενο Ελ Νίνιο εκδηλώνεται όταν ασθενείς μάζες ετησίων ανέμων (οι οποίοι μερικές φορές αντιστρέφουν ακόμα και την διεύθυνση) επιτρέπουν σε θερμότερες υδάτινες μάζες από τον Δυτικό Ειρηνικό να μετακινηθούν προς τα ανατολικά. Αυτό κάνει επίπεδη τη στάθμη της θάλασσας, δημιουργεί θερμή υδάτινη επιφάνεια έξω από τις ακτές της Νότιας Αμερικής, και αυξάνει τη θερμοκρασία των υδάτων στον Ανατολικό Ειρηνικό.


Τα βαθύτερα και θερμότερα ύδατα στα ανατολικά περιορίζουν την ποσότητα των πλούσιων σε θρεπτικά συστατικά βαθιών υδάτων που κανονικά έρχονται στην επιφάνεια με τη διαδικασία «upwelling». Καθώς τα ψάρια δεν έχουν πια πρόσβαση σ’ αυτή την πλούσια πηγή τροφής, πολλά απ’ αυτά πεθαίνουν. Γι’ αυτό οι συνθήκες αυτές ονομάζονται ‘Ελ Νίνιο’ ή ‘Το Θείο Βρέφος, όπως οι αλιείς του Περού αποκαλούν την ιδιαίτερα άσχημη περίοδο αλιείας γύρω στο Δεκέμβρη. Το πιο σημαντικό όμως είναι πως οι διαφορετικές υδάτινες θερμοκρασίες τείνουν να αλλάζουν τον καιρό της περιοχής.
Ό,τι συμβαίνει στον ωκεανό επηρεάζει και την ατμόσφαιρα. Οι τροπικές καταιγίδες τροφοδοτούνται από ζεστό και γεμάτο υγρασία αέρα πάνω από τους ωκεανούς. Όσο θερμότερος είναι ο αέρας, τόσο εντονότερες και μεγαλύτερες είναι οι καταιγίδες. Καθώς οι θερμότερες υδάτινες μάζες του Ειρηνικού εξαπλώνονται προς τα ανατολικά, κινούνται μαζί τους και οι μεγαλύτερες καταιγίδες. Αν κοιτάξουμε ένα χάρτη, θα δούμε πως ξαφνικά, νησιά όπως η Ταϊτή, τροπικοί παράδεισοι υπό κανονικές συνθήκες, πλήττονται από μαζικές καταιγίδες.

4 - Ελ Νίνιο

Η εκδήλωση του φαινομένου Ελ Νίνιο προέρχεται από ασθενείς ετήσιους ανέμους στο Δυτικό Ειρηνικό Ωκεανό κοντά στην Ινδονησία που επιτρέπουν σε μάζες θερμού νερού να κατευθυνθεί προς τη Νότια Αμερική.

5 1 300x166 - Ελ Νίνιο

Το φαινόμενο Ελ Νίνιο επηρεάζει τον καιρό σε διάφορες μέρη του κόσμου. Στις ανατολικές ακτές της Νότιας Αφρικής, συχνά επικρατούν συνθήκες ξηρασίας. Σε χώρες όπως η Ζιμπάμπουε, οι επιπτώσεις της ξηρασίας μπορεί να είναι ολέθριες.
Τα σύννεφα και οι καταιγίδες που συνδέονται με θερμά ωκεάνια ύδατα μετατοπίζονται επίσης προς τα ανατολικά. Έτσι, οι βροχές που κανονικά θα έπεφταν πάνω από τα τροπικά δάση της Ινδονησίας αρχίζουν να πέφτουν πάνω από τις ερήμους του Περού, προκαλώντας πυρκαγιές στα δάση και ξηρασία στο Δυτικό Περού και πλημμύρες στη Νότια Αμερική. Επιπλέον , η ατμόσφαιρα της Γης ανταποκρίνεται στη θέρμανση που προκαλεί το Ελ Νίνιο παράγοντας υψηλές και χαμηλές πιέσεις οι οποίες μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τον καιρό πολύ μακρύτερα από τον Ισημερινό του Ειρηνικού. Για παράδειγμα, υψηλότερες θερμοκρασίες στο Δυτικό Καναδά και τις βόρειες πεδιάδες των Η.Π.Α, ενώ ψυχρότερες θερμοκρασίες στα νότια των Η.Π.Α. Οι ανατολικές ακτές της Νότιας Αφρικής πλήττονται συχνά από ξηρασίες κατά την εκδήλωση του φαινομένου Ελ Νίνιο.

(Πηγή: NASA)

Share