Οι φυλές κι οι ομάδες, για να αμυνθούν απ’ τα θηρία κι απ’ τις αντίπαλες φυλές, έχτισαν τα σπίτια τους κοντά σε νερά σαν μέτρο ασφάλειας για να προφυλάξουν

arxaio1 300x219 - Η εξέλιξη του ψαρέματος την νεολιθική εποχήτουλάχιστον την μια πλευρά του χωριού ή έχτιζαν τα σπίτια τους πάνω η τις καλύβες τους πάνω σε πάσσαλους.
Αφού ζούσαν συνέχεια κοντά στο νερό έμαθαν και τελειοποίησαν την τεχνική να πιάνουν την άφθονη υποβρύχια πανίδα των λιμνών, και κατάφερναν να βγάζουν από τα νερά άφθονα αγαθά.
Οι άνθρωποι ήταν άφθονοι στις λίμνες και τα έλη όλης της Ευρώπης , στο ψάρεμα τους δεν χρησιμοποιούσαν κατά κύριο λόγο αγκίστρι και πετονιά.
Προτιμούσαν, για λόγους με φανερή σκοπιμότητα, το ψάρεμα με εντατικά συστήματα. Αν και δεν μπορούμε ν’ αποκλείσουμε ότι τα δίχτυα χρησιμοποιήθηκαν την τελευταία περίοδο της παλαιολιθικής εποχής από φυλές που ζούσαν κοντά σε λίμνες (και σίγουρα οι τελευταίοι άνθρωποι της παλαιολιθικής εποχής γνώριζαν τα δίχτυα) αυτά τα εργαλεία εντατικού ψαρέματος αποτέλεσαν το πιο συνηθισμένο μέσο αλιείας των ανθρώπων της νεολιθικής εποχής όπως και των μεταγενέστερων.
Πηγαίνοντας λίγο πιο πίσω μπορούμε να διακρίνουμε μέσα από ποιες εξελίξεις και τελειοποιήσεις ο άνθρωπος έφτασε μέχρι την κατασκευή των διχτύων, που στη συνέχεια ήταν όλο και πιο καλοφτιαγμένα.
Το πρώτο δίχτυ ή μάλλον ο πρώτος φορέας που χρησίμευσε για δίχτυ αποτελείτο αναμφίβολα από ένα πλέγμα φυτικών υλικών, φύλλα φτέρης, λιάνες, ρίζες. Αυτός ο φορέας είχε σκοπό να εμποδίσει την απομάκρυνση του ψαριού από μια συγκεκριμένη περιοχή όπου ο ψαράς ήθελε να παραμείνει, δηλαδή πιο απλά είχε το σκοπό να οδηγήσει το ψάρι σε μέρη κατάλληλα για την σύλληψη του. Αυτή η διαδικασία χρησιμοποιείται απ’ τους κατοίκους της Πολυνησίας, που πλέκουν φύλλα φοινικιάς και κλαδιά σχηματίζοντας ένα μακρύ εμπόδιο με ύψος κάτι λιγότερο από ένα μέτρο.
Πίσω απ’ αυτό το δίχτυ, που πιο απλά μπορεί να οριστεί σαν κινητό εμπόδιο, μαζεύονται πολυάριθμες γυναίκες και παιδιά που, προχωρώντας σε ημικύκλιο προς την παραλία, σπρώχνουν το εμπόδιο αναγκάζοντας τα ψάρια να περιοριστούν ανάμεσα σ’ αυτό και την στεγνή άμμο έτσι ώστε οι άντρες με απόχες να μπορούν να μαζέψουν αρκετά.
Δεν πρέπει να ήταν διαφορετική η χρησιμοποίηση των διχτύων και στην παλαιολιθική εποχή. Απ’ αυτή την αντίληψη του αλιευτικού εργαλείου, που αργότερα θα τελειοποιηθεί σε δίχτυ, μέχρι την τελική δεν υπάρχει μεγάλη διαφορά κι ίσως αυτή η μετατροπή δεν απαιτεί τόσο καιρό όσο νομίζουμε.
Η πιο σημαντική λεπτομέρεια του διχτύου είναι ο κόμπος, που αποτελεί μαρτυρία της άσκησης και των δυνατοτήτων του πρωτόγονου άνθρωπου, όπως άλλωστε και τ’ άλλα εργαλεία που του χρησίμεψαν να διατηρηθεί στη ζωή.
Ίσως απ’ την σύλληψη της ιδέας του εμποδίου μέχρι την σύλληψη της ιδέας των διχτύων για ψάρια, να μεσολάβησε η εφαρμογή αυτού του μέσου για σύλληψη στεριανών ζώων αλλά είναι πιο πιθανό να χρησιμοποιήθηκαν τα δίχτυα για το πιάσιμο ψαριών και να τελειοποιήθηκαν γι’ αυτό τον σκοπό πολύ πριν χρησιμοποιηθούν, με διαφορετική δομή και ισχύ, για την σύλληψη θηρίων.
Την νεολιθική εποχή τα δίχτυα (απ’ τα υπολείμματα που βρέθηκαν και που αναμφίβολα ανήκουν σ’ εκείνη την εποχή) είναι αρκετά τελειοποιημένα κι επιτρέπουν το πιάσιμο μεγάλων ποσοτήτων ψαριών. Ίσως αυτή την περίοδο να χρησιμοποιήθηκαν και δίχτυα με μορφή σάκου ή με πλέξη έτσι ώστε μικραίνοντας τον χώρο, να διευκολύνουν το μάζεμα των ψαριών.
arxaio2 262x300 - Η εξέλιξη του ψαρέματος την νεολιθική εποχήΦυσικά, απέχουμε πολύ απ’ τα δίχτυα με δυο και τρία μάτια που μπορούν να χρησιμοποιηθούν σαν σταθερές ή μισοσταθερές εγκαταστάσεις. Τα δίχτυα της νεολιθικής εποχής είναι ακόμα εργαλεία που σκοπό έχουν να οδηγήσουν το ψάρι προς τους ψαράδες που το περιμένουν σε κατάλληλη τοποθεσία.
Παρατηρήθηκε ότι οι άνθρωποι των πασσαλωτών καλυβιών τελειοποίησαν εξαιρετικά τα όπλα ρίψης, λεπτές αιχμές, κοφτερά όπλα, ενώ τ’ άλλα αλιευτικά εργαλεία κι ανάμεσα σ’ αυτά το αγκίστρι εξακολούθησαν να διατηρούν την χοντροκομμένη τους μορφή.
Αυτό καθορίζεται αναμφίβολα απ’ την αναγκαιότητα να χτυπηθεί το ψάρι χωρίς πιθανότητα να ξεφύγει. Εξ άλλου και για τα όπλα κι εργαλεία του κυνηγιού η τελειοποίηση της επεξεργασίας προοδεύει πολύ περισσότερο απ’ ότι την προηγούμενη περίοδο.
Για τ’ αγκίστρια, αλιευτικό σύστημα πιθανά προορισμένο για μικρά κι αδύναμα ψάρια, που άλλωστε αφθονούσαν, φαίνεται ότι δεν ήταν απαραίτητο να προωθήσουν σοβαρά τις ανακαλύψεις των προηγούμενων εποχών. Όμως μια και πρόκειται για μικροσκοπικά εργαλεία, είναι πιθανό ο άνθρωπος να μην είχε ακόμα αποκτήσει μια τέτοια τεχνική που να του επιτρέψει να τα επεξεργαστεί αυτά.
Είπαμε ότι το ψάρεμα μ’ αγκίστρια δεν το προτιμούσαν  ιδιαίτερα .
Αυτή η αλήθεια είναι σχετική και ισχύει μονάχα σ’ ότι αφορά το μαζικό ψάρεμα. Σ’ ατομικό όμως επίπεδο αυτοί οι άνθρωποι ψάρευαν αναμφίβολα μ’ αγκίστρια γιατί, απ’ τα ευρήματα καταλήγουμε σε αυτό το συμπέρασμα

arxaiocari4 - Η εξέλιξη του ψαρέματος την νεολιθική εποχή Έτσι  συνέβη και στο κυνήγι την ίδια περίοδο, που ήταν απαραίτητο να δημιουργηθούν μεγάλες και κοπιαστικές κατασκευές για να συγκρατούν τα αγρίμια ή να τα σπρώχνουν στις ενέδρες.
Και στις δυο περιπτώσεις ήταν αναγκαστική η συνδρομή πολλών ατόμων, απ’ όπου και εμφανίστηκε κατά συνέπεια το πρόβλημα του μοιράσματος των αγαθών, από το κυνήγι και το ψάρεμα. Απ’ αυτή την αναγκαιότητα πηγάζουν οι σχετικές συνθήκες και έθιμα.
Ανακεφαλαιώνοντας, το ψάρεμα στους λαούς τής νεολιθικής περιόδου αναπτύσσεται σαν μαγική δραστηριότητα ή εργασία, με την χρησιμοποίηση εντατικών μέσων αλιείας, καμιά φορά με την χρήση τελειοποιημένων όπλων ρίψης ενώ το ψάρεμα με τ’ αγκίστρι εκτός από την τελειοποίηση του, παραμένει όπως ήταν την τελευταία περίοδο της παλαιολιθικής εποχής.
Πηγή παγκόσμια εγκυκλοπαίδεια ψαρέματος

Share