52 300x133 - Οι σαρδέλλεςΜου φαίνεται σωστό, ότι το κεφάλαιο που ασχολείται με τη μετανάστευση των ρεγγών πρέπει να ακολουθηθεί από τις γνώσεις που έχουμε σχετικά με τις σαρδέλλες, γιατί κατά κάποιο τρόπο οι μετακινήσεις αυτών των ψαριών συμπληρώνουν την μετανάστευση των ρεγγών.
Οι ρέγγες προτιμούν νερά λίγο αλμυρά και σχετικά κρύα. Αντίθετα, οι σαρδέλλες συχνάζουν σε ζεστά νερό ή γενικά ήπια και ανεβαίνουν στην επιφάνεια σε περιόδους που οι ρέγγες φεύγοντας από τις ίδιες ζώνες, κατεβαίνουν σε μεγαλύτερα βάθη.

Στην πραγματικότητα, όπως είδαμε και για τις ρέγγες. και εδώ το μάκρος του ταξιδιού είναι μόνο φαινομενικό. Παρ’ όλα αυτά, ενώ οι ρέγγες όπως αναφέραμε προηγουμένως δεν εγκαταλείπουν τα βάθη, παρά μόνο το φθινόπωρο, δηλαδή όταν τα ζεστά και αλμυρά νερά που προέρχονται από τον μεσοτροπικού Ατλαντικό οπισθοδρομούν, οι σαρδέλλες προτιμούν αντίθετα αυτά ακριβώς τα νερά και ανεβαίνουν στην επιφάνεια σιγά -σιγά. όπως ακριβώς φτάνουν δηλαδή τα νερά. Με άλλα λόγια. η αιτία είναι η ίδια που δρα όμως σε αντίθετη φορά που κάνει τις ρέγγες να εξαφανίζονται όταν οι σαρδέλλες εμφανίζονται στο μέρος του ψαρέματος τους.
Υπάρχουν πολλές ποικιλίες σαρδέλλας και τουλάχιστον τρία είδη: η Ευρωπαϊκή σαρδέλλα, η σαρδέλλα του Ατλαντικού και η σαρδέλλα του νότου.
Αναφέραμε έτσι τα είδη για να σας διευκολύνουμε, μια που πιστεύουμε ότι ενδιαφέρεστε περισσότερο για την διαφοροποίηση των ψαριών του ίδιου είδους και για τις συνήθειες τους, παρά για τα επιστημονικά τους χαρακτηριστικά. Αυτές οι υποδείξεις μεταξύ των άλλων είναι και πιο κατάλληλες για να αποδώσουν με καθαρότητα την έννοια της περιοχής που συχνάζουν αυτά τα ψάρια, μια και έχουν τόση μεγάλη σημασία για την βιομηχανία.
Πράγματι, ενώ η Ευρωπαϊκοί  σαρδέλλα είναι ψάρι πολύ κοινό στη Μεσόγειο και ιδιαίτερα στην βόρειο Αφρική, στη Λιγουρία και στην Προβηγκία, ένα άλλο είδος διαφορετικό ζει στις θάλασσες της κεντρικής Αμερικής, στα ανοιχτό των Νοτιοαφρικανικών ακτών και ιδίως στα νερά του Ειρηνικού, στα ανοιχτά των Γιαπωνέζικων ακτών. Η αλιεία της σαρδέλλας αποτελεί για τους Γιαπωνέζους ψαράδες μια από τις κυριότερες πηγές.
Μια άλλη σαρδέλλα, η τρίτη στην χοντρική κατάταξη που κάναμε, ζει στις νότιες θάλασσες σχηματίζοντας μεγάλα κοπάδια στα ανοιχτά της Νέας Ζηλανδίας. Και αυτές οι θάλασσες είναι γεμάτες αλιευτικά που προέρχονται από την Ασία και ιδιαίτερα από την Ιαπωνία.

Το βέβαιο είναι ότι οι σαρδέλλες του Ατλαντικού μπορούν να ψαρευτούν σε μεγάλες ποσότητες μόνο το καλοκαίρι, γιατί μόνο σε αυτή την περίοδο ανεβαίνουν στην επιφάνεια. Στις άλλες εποχές του χρόνου ζουν στο βάθος και μπορούν να ψαρευτούν μόνο τυχαία.
Οι ράτσες που ζουν στη Μεσόγειο, που και αυτές χωρίζονται σε βόρειες και νότιες, αντίθετα μπορούν να ψαρευτούν όλο το χρόνο, αλλά χωρίς αμφιβολία το χειμώνα οι ποσότητες είναι πολύ μικρότερες.
Οι μεγαλύτερες ποσότητες σαρδέλλας που βρίσκονται στο εμπόριο σαν κονσέρβες, προέρχονται από την Ισπανία ή την Πορτογαλία και έχουν ψαρευτεί στον Ατλαντικό, στον οποίο καταγράφονται οι μεγαλύτερες ποσότητες σαρδέλλας.
Υπάρχουν μέρη – περάσματα για αυτά τα ψάρια. Εκεί ψαρεύονται συνέχεια, κυρίως στο βυθό, χωρίς παρ’ όλα αυτά να προσφέρονται οι προϋποθέσεις ενός καλού ψαρέματος, όπως δηλαδή στην μεγάλη αλιεία του Ατλαντικού. Οι σαρδέλλες σε αυτά τα μέρη ψαρεύονται με ειδικά δίχτυα, φτιαγμένα κατά τέτοιο τρόπο ώστε, να μπορούν να ρυθμιστούν ανάλογα με το βάθος στο οποίο βρίσκονται τα κοπάδια των ψαριών.
Φαίνεται πως οι σαρδέλλες, παρ’ όλο που είναι μόνο φαινομενικά μεταναστευτικά ψάρια, πραγματοποιούν σε ορισμένες ζώνες και σε κατάλληλες συνθήκες θερμοκρασίας, ταξίδια που μπορούμε να τα χαρακτηρίσουμε σαν τοπικές μεταναστεύσεις. Φαίνεται ότι οι σαρδέλλες που ζουν στον Βισκαϊκό κόλπο προτιμούν να μετακινηθούν για να γεννήσουν τα αυγά τους σε μέρη πιο κατάλληλα.
Σ’ αυτό το σημείο ίσως πρέπει να σας θυμίσουμε ότι τα αυγό της σαρδέλλας επιπλέουν γιατί περιέχουν έλαια σε τόση ποσότητα, ώστε να τα εμποδίζουν να βυθιστούν. Οι γόνοι που βγαίνουν από αυτά τα αυγά για λίγο καιρό μένουν στην επιφάνεια και καμμιά φορά τα δίχτυα γίνονται αιτία να βλαφτεί η αναπαραγωγή.
Οι μελετητές πιστεύουν ότι οι πολύ νεαρές σαρδέλλες κάνουν ταξίδια πολύ μεγαλύτερα από ότι οι ενήλικες και ότι πριν ξεκινήσουν αναπαράγονται. Πάντως οι μετακινήσεις γίνονται από το νότο προς το βορρά, ανεξάρτητα από το είδος, για λόγους που μας είναι ακόμα άγνωστοι.
Ακόμα και εκείνες που τις ονομάσαμε σαρδέλλες του βόρειου Ατλαντικού έχουν την τάση να ανεβαίνουν προς τα βόρεια, μόλις φτάσουν να έχουν ένα ορισμένο μήκος, παρ» όλο που οι γονείς τους κατέβηκαν για την αναπαραγωγή σε νότια νερά.
Οι μεταναστεύσεις αυτών των ψαριών είναι πολύ ενδιαφέρουσες και αρκετά γνωστές. Σαν συνέπεια, οι ειδικευμένοι ψαράδες του είδους, βγάζουν αρκετά κέρδη.
Υπάρχουν πολλοί τρόποι ψαρέματος της σαρδέλλας. Οι σαρδέλλες μπορούν να γνωριστούν από τις διαστάσεις τους και την ηλικία τους. Ήδη στον πρώτο χρόνο της ζωής τους μπορούν να ψαρευτούν. Πρόκειται πάντως για συστήματα ψαρέματος – εκείνα που αφιερώνονται στις πρώιμες και ανήλικες σαρδέλλες – ερασιτεχνικά, με την έννοια ότι οδηγούνται και γίνονται από μικρές βάρκες και μικρές οργανώσεις.
Το ψάρεμα της πρώιμης σαρδέλλας βασίζεται, πάνω από όλα, στην λαιμαργία της που είναι πράγματι φανερή.
Αφού εντοπιστεί ένα κοπάδι από σαρδέλλες, στις ζώνες που συχνάζει κυρίως, το παρασύρουν σε μέρη στενά, ρίχνοντας στο νερό ένα μίγμα, στο οποίο δεν μπορεί να αντισταθεί. Αυτό το μίγμα είναι φτιαγμένο από διάφορα υλικά και κυρίως από αλεύρι και αυγά ψαριών. Τα κυριότερα μίγματα για σαρδέλλες φτιάχνονται από αυγά ρέγγας και διάφορες φαρίνες, ιδιαίτερα δε προτιμιέται η λαδερή φαρίνα που βγαίνει από την επεξεργασία των φιστικιών.
Τα συστήματα των διχτύων που χρησιμεύουν για το ψάρεμα της μικρής σαρδέλλας είναι δυο ειδών: πρώτα απ’ όλα κάθετα δίχτυα με στενά μάτια, υπολογισμένα σύμφωνα με το μέγεθος των ψαριών που θέλουμε να ψαρέψουμε. Αυτά τα δίχτυα είναι απλά και πιάνουν τις σαρδέλλες από τα βράγχια. Οι σαρδέλλες έλκονται από την μυρωδιά του μίγματος και ψάχνοντας το πιάνονται στο δίχτυ.
Αυτό το σύστημα, το οποίο αποδείχνεται κατάλληλο μόνο για ζώνες που αφθονούν οι σαρδέλλες, αφήνει πολλές να ξεφύγουν. Γι’ αυτό το λόγο σε ορισμένα μέρη, που το ψάρεμα της σαρδέλλας αποτελεί μια πραγματική ειδικότητα, χρησιμοποιείται δίχτυ απλό, αλλά πολύ μακρύ, που χρησιμεύει για να περικυκλωθεί το κοπάδι.
Αυτό το δίχτυ είναι φτιαγμένο με τέτοιο τρόπο, ώστε να μπορεί να κλειστεί στην κάτω μεριά, τραβώντας απλώς ένα σχοινί που περνάει ανάμεσα από ειδικά χοντρά μάτια. Το ψάρεμα με αυτού του είδους τα δίχτυα είναι τα πιο συνηθισμένα στις Βασικές περιοχές της Ισπανίας και γίνεται σε τρεις φάσεις. Η πρώτη από αυτές προϋποθέτει την εντόπιση του κοπαδιού των σαρδελλών. Στη δεύτερη φάση οι ψαράδες προσπαθούν να φέρουν το κοπάδι σε ένα μέρος πιο στενό, ρίχνοντας στη θάλασσα το μίγμα που τραβάει τα ψάρια. Στη τρίτη φάση απλώνουν το δίχτυ γύρω από το κοπάδι που έχει μ’ αυτό το τρόπο μαζευτεί. Τελευταία, ενώνουν τις δυο άκρες του διχτύου και ενώ τα ψάρια που έχουν πιαστεί χτυπιούνται, κλείνουν το κάτω μέρος και έτσι τα ψάρια φυλακίζονται προς την επιφάνεια. Στη συνέχεια, το δίχτυ κλείνει όλο και περισσότερο μέχρι να πιέσει τα ψάρια και οι ψαράδες αρχίζουν να τα μαζεύουν, πρώτα με μικρές απόχες βοηθητικές και τελικά σηκώνοντας όλο το μεγάλο δίχτυ που τα περιτριγυρίζει. Λέγεται ότι με αυτό το σύστημα πιάνονται μεγάλες ποσότητες ψαριών σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα και ότι είναι καλύτερο από οποιοδήποτε άλλο τρόπο παγίδευσης.
Το εύκολο ψάρεμα της σαρδέλλας γίνεται λιγότερο εύκολο όταν πρόκειται για ενήλικες σαρδέλλες. Είναι χρήσιμο να θυμηθούμε ότι οι σαρδέλλες σε ώριμη ηλικία έχουν αρκετά σημαντικές διαστάσεις, τόσο που ένα ψάρι ενήλικο μπορεί να ζυγίζει γύρω στα 150 γραμμάρια.
Αντίθετα από τις νεαρές σαρδέλλες οι ενήλικες δεν είναι τόσο λαίμαργες, γι’ αυτό η προσπάθεια για να τις μαζέψουν σε ένα στενό μέρος, όπως γίνεται για τις νεαρές δηλαδή, είναι τελείως άχρηστη. Οι ψαράδες όταν τυχαίνει να συναντήσουν ένα κοπάδι από ενήλικες σαρδέλλες, χρησιμοποιούν τα συνηθισμένα δίχτυα, ενωμένα μεταξύ τους σε πολλά μέρη. βυθισμένα μέχρι σ’ ένα ορισμένο βάθος και αφημένα ελεύθερα. Οι σαρδέλλες μπορούν να πιαστούν καλύτερα τη νύχτα με αυτό το σύστημα. Πράγματι τη νύχτα οι ψαράδες επιτυγχάνουν πάντα καλύτερα αποτελέσματα.
Φυσικά το ψάρεμα αυτού του ψαριού-που έχει πολύ μεγάλο ενδιαφέρον – δεν γίνεται μόνο με τα κάθετα δίχτυα που αφήνονται ελεύθερα. Ένα μεγάλο μέρος ενήλικων σαρδελλών ψαρεύεται με συρτά δίχτυα πολύ σφιχτοπλεγμένα που σέρνονται πίσω από πλοιάρια με μηχανή. Το ψάρεμα με τα δίχτυα αυτά γίνεται σε μεγάλο βάθος – καμμιά φορά κάτω από 200 μέτρα -γι’ αυτό τα μέσα και τα πλοία που διαθέτονται γι’ αυτή τη δουλειά μπορούν να θεωρηθούν αλιευτικά της ανοιχτής θάλασσας
Μεταξύ των καλύτερων ψαράδων στον κόσμο, που προσπαθούν να βγάλουν από τη θάλασσα, τις μεγαλύτερες πιθανές ποσότητες του πλούτου που παράγει – είναι οι Γιαπωνέζοι, οι οποίοι με μέσα από τα πιο πρωτόγονα και υποτυπώδη μέχρι τα πιο σύγχρονα και μοντέρνα αλιευτικά, αφιερώνονται κατά μεγάλο ποσοστό σ’ αυτό το είδος ψαρέματος. Οι μεγαλύτερες ποσότητες σαρδέλλας πράγματι απορροφώνται από τις βιομηχανίες κονσερβοποιίας, οι οποίες απασχολούν πολλούς εργάτες, άλλους περισσότερο, άλλους λιγότερο ειδικευμένους.

Share