Στα πλαίσια της συνεργασίας της ΠΕΕΑ με τους επιστημονικούς φορείς της χώρας , ζητήσαμε από αυτούς , μία επιστημονική ενημέρωση για τα είδη που συνήθως αλιεύουμε.

Μέσα από αυτήν ,θα τα γνωρίσουμε καλύτερα και θα βγάλουμε τα δικά μας συμπεράσματα , για την καλύτερη διαχείριση τους , την προστασία τους και την μελλοντική τους ύπαρξη σε αφθονία , ώστε τα παιδιά μας να έχουν την ίδια χαρά και δυνατότητα με εμάς, να τα θαυμάζουν στο φυσικό τους περιβάλλον … και γιατί όχι ;; … να μπορούν να χαρούν και αυτά , τις αλιευτικές και γευστικές συγκινήσεις που μας προσφέρουν.


Το ψάρι αυτό το συναντάμε στο Δ. Ινδικό (από Ν. Μοζαμβίκη έως Μαδαγασκάρη), στο ΝΔ Ατλαντικό (Βραζιλία, Ουρουγουάη, Αργεντινή), στον Α. Ατλαντικό και στη Μεσόγειο  Θάλασσα. Θεωρείται ο βασιλιάς των ελληνικών βυθών και είναι ένα από τα πιο όμορφα, μεγαλόπρεπα και έξυπνα ψάρια της χώρας μας. To μέγιστο μήκος που έχει αναφερθεί είναι
150 εκ., ενώ το κοινό μήκος του είναι 80 εκ. (Στεργίου κ.α., 2011). Αντίστοιχα το μεγαλύτερο βάρος είναι 60 κιλά, συνήθως μέχρι 20 κ., ενώ η μέγιστη ηλικία ροφού που έχει αλιευτεί ήταν 50 έτη. Προτιμά τους βραχώδεις βυθούς θαλασσινών νερών, υφάλους και σπηλιές,
σχετικά κοντά στις ακτές. Βρίσκεται σε βάθος από 50 έως 300 μ, αλλά κύρια μέχρι τα 50 μ.
Είναι συνήθως μοναχικό ψάρι και συχνά δίνονται μάχες για τη διεκδίκηση των θαλαμιών που κατοικούν (Κουτσογιαννόπουλος, 2010). Τα νεαρά άτομα βρίσκονται συνήθως κοντά στις ακτές. Κάνει μεταναστεύσεις για την αναπαραγωγή του, ενώ εκείνη την περίοδο (καλοκαίρι) σχηματίζει κοπάδια. Έχει υπολογιστεί ότι κατά την περίοδο αναπαραγωγής έχει μήκος περίπου 45-50 εκ. και φθάνει στη περίοδο της πρώτης αναπαραγωγής σε ηλικία 5 ετών (www.fishbase.org). Πρώτα το είδος είναι θηλυκό ερμαφρόδιτο. Στην Ευρώπη έχουν αναφερθεί 6 μετατροπές φύλου όταν τα θηλυκά είναι 14-17 ετών και μεταξύ 80-90 εκ. Άλλες μελέτες αναφέρουν ότι η αλλαγή φύλου γίνεται στα 88 εκ. ολικού μήκους στην ηλικία των 12 ετών (www.fishbase.org). Τρέφεται με καβούρια και χταπόδια, ενώ τα μεγαλύτερα άτομα με μεγάλες ποσότητες ψαριών (π.χ. σαλιάρες, καλογριές, σπάρους, χειλούδες, μουρμούρες, μουσμούλια, μαυροσκορπιούς). Θεωρείται σαρκοφάγος και ανώτατος θηρευτής. Είναι αβλαβές για τον άνθρωπο, πολύ εμπορικό είδος (Στεργίου κ.α., 2011).
Θεωρείται απειλούμενο είδος, σύμφωνα με την IUCN Red List. H παγκόσμια αλιευτική παραγωγή του ξεπερνά τους 1000 τ. το χρόνο και προέρχεται κυρίως από τη Σενεγάλη, Ιταλία και Ελλάδα. Στην Ελλάδα η αλιευτική παραγωγή του ροφού κυμάνθηκε από 147 τ. το 1964 έως περίπου τους 240 τ. το 2007, με μικρές αυξομειώσεις και με ανοδική τάση. Η μέγιστη τιμή παρουσιάστηκε το 1989 (259 τ.) και η μικρότερη το 1974 (84 τ.) (Στεργίου κ.α., 2011). Αλιεύεται σε μεγάλες ποσότητες στη Κρήτη, ενώ μικρότερες στα Δωδεκάνησα και στο Β. Ιόνιο. Θεωρείται πλήρως εκμεταλλευόμενο είδος αλιευτικά και το μικρότερο επιτρεπτό μέγεθος αλιείας είναι 45 εκ. Αλιεύεται με τη τράτα βυθού (8% του
καταγεγραμμένου αλιεύματος), με γρι γρι (5%), με βιντζότρατα (2%), ενώ το 85% με λοιπά αλιευτικά παράκτια εργαλεία, όπως πετονιά, ψαροντούφεκο, κιούρτος. Σαν δόλωμα χρησιμοποιείται βραστό καθαρό κρέας χταποδιού (χωρίς το δέρμα) ή και ζωντανό δόλωμα. Σύμφωνα με τα βιολογικά δεδομένα που υπάρχουν προτείνεται να αλιεύεται σε μέγεθος μεγαλύτερο των 65 εκ. (Στεργίου κ.α., 2011). Η εξυπνάδα, το μέγεθος και η νοστιμιά του το κατατάσσουν σε ένα από τα πλέον αγαπητά θηράματα του υποβρύχιου ψαροντουφεκά.Κουτσογιαννόπουλος Δ., 2010. Τα ψάρια της Ελλάδας. 493 σ.
Στεργίου Κ., Καραχλέ Π., Τσίκληρας Α., Μαμαλάκης η., 2010. Κραυγή ιχθύος. Ψάρια των
ελληνικών θαλασσών – Βιολογία-Αλιεία-Διαχείριση. Εκδ. Πατάκη, 358 σ.
Dr. KOSTAS KAPIRIS
Research Director
Biologist-Ichthyologist
HELLENIC CENTRE FOR MARINE RESEARCH
INSTITUTE OF MARINE BIOLOGICAL RESOURCES AND INLAND WATERS
AGIOS KOSMAS HELLINIKO 167 77
ATHENS – GREECE

Share