cario14 - Το νευρικό σύστημα των ψαριώνΟ εγκέφαλος των ψαριών είναι λίγο αναπτυγμένος, και αρκετά «πρωτόγονος»· αντίθετα είναι αρκετά ανεπτυγμένοι οι οσφρητικοί κι οι οπτικοί τους λοβοί. Σημαντική τελειότητα και ανάπτυξη χαρακτηρίζουν την παρεγκεφαλίδα, που είναι ο συντονιστής των κινήσεων. Όμως αυτό το όργανο είναι περισσότερο αναπτυγμένο στα αποδημητικά ή νυκτικά ψάρια, απ’ ό,τι σ’ εκείνα με αντίθετα χαρακτηριστικά και συνήθειες. Τα ψάρια είναι ευαίσθητα στις οσμές και στις γεύσεις, τις οποίες μπορούν ν’ αντιληφθούν περισσότερο με τα θηλίδια που είναι διασκορπισμένα στο μπροστινό μέρος του σώματος, απ’ ότι με τις κοιλότητες της μύτης. Τα ψάρια δεν έχουν ένα αποτελεσματικό εξωτερικό αυτί αντιλαμβάνονται τις δονήσεις με το εσωτερικό αυτί που αποτελείται από δυο κοιλότητες που περιέχουν ορώδες υγρό, στο οποίο βρίσκονται μετέωρα ασβεστώδη σώματα (ωτόλιθοι), που καθορίζουν και την αίσθηση ισορροπίας του ψαριού. Απ’ τις παραπάνω κοιλότητες ξεκινούν τα δυο κανάλια της πλάγιας γραμμής, η οποία διατρέχει τα δύο πλευρά του σώματος του ψαριού κατά μήκος. Τα κανάλια αυτά βρίσκονται σε επικοινωνία με το εξωτερικό, μέσω κοντών, μικρότερων και δευτερευόντων καναλιών. Με αυτό το σύστημα το ψάρι αντιλαμβάνεται τις δονήσεις του νερού.

Στη γραμμή που παρατηρείται σχεδιασμένη στα πλάγια του ψαριού αντιστοιχούν αναρίθμητα μικρά κανάλια κάθετα στην επιφάνεια τού δέρματος, που συνδέονται κάτω απ’ τα λέπια με το πλαϊνό κανάλι. Το κεντρικό και τα δευτερεύοντα περιέχουν μια ειδική βλέννα. Στο κανάλι βρίσκονται τα λεγόμενα «κουμπιά» απ’ τα οποία ξεκινούν λεπτότατα τριχίδια. Ανάμεσα στα τριχίδια τρέχει το πλαϊνό νεύρο, παράλληλα με τη γραμμή που αντιλαμβανόμαστε απ’ το εξωτερικό. Μέσω των μικρών καναλιών οι δονήσεις του εξωτερικού περιβάλλοντος περνούν στο πλαϊνό κανάλι και κατά συνέπεια εξαιτίας της δόνησης των τριχιδίων, στο πλαϊνό νεύρο κι απ’ αυτό στον παρεγκέφαλο.
Η πλαϊνή γραμμή ξεκινά απ’ το κρανίο των ψαριών μέσα από διάφορες διακλαδώσεις. Οι διακλαδώσεις στην επιφάνεια του κρανίου ενώνονται μετά στη βάση απ’ όπου ξεκινά η πλαϊνή γραμμή.
Είναι σημαντικό το γεγονός ότι ένα ψάρι, ακόμα και τυφλό, μπορεί να κινείται με μόλις λιγότερη άνεση στο στοιχείο του προσανατολιζόμενο στην εντέλεια, ενώ αν οι πλαϊνές γραμμές του έχουν διακοπεί ή χτυπηθεί, χάνει κάθε έλεγχο της κατεύθυνσης και της ισορροπίας.
Η οπτική ικανότητα των ψαριών είναι αρκετά μειωμένη σε σχέση με κείνη των ζώων τής ξηράς. Πράγματι, τα μάτια είναι δημιουργημένα με τρόπο ώστε οι εικόνες δεν δημιουργούνται στην ρητίνη αλλά πιο πίσω απ’ αυτήν. Έτσι, τα περιγράμματα των εικόνων δεν είναι τέλεια ορατά για τα ψάρια, ενώ μπορούν να αντιλαμβάνονται πολύ καλά τις κινήσεις των σωμάτων που παρατηρούν. Φαίνεται πως τα ψάρια μπορούν να αντιλαμβάνονται πολύ καλά τα χρώματα αλλά αυτή η ικανότητα δεν έχει ακόμα βεβαιωθεί. Συνεπώς, σύμφωνα με όσα λέει και ο συγγραφέας  Μπερτίν στη «συμπεριφορά των ψαριών», «η όραση ξεπερνιέται κατά πολύ απ’ τις αισθήσεις της όσφρησης, της γεύσης, καθώς και της αφής.

Share