Περίπου 2.000 χρόνια π.Χ, με την φροντίδα φωτισμένων Βασιλιάδων και κυβερνητών, στην Κίνα άρχισε μια εποχή μεγάλης οικονομικής ανάπτυξης, που καθορίστηκε από μια ορθολογιστική εκμετάλλευση των αγροτικών πόρων κι ειδικά της καλλιέργειας του ρυζιού. Από κείνη την εποχή, άρχισε, παράλληλα με τις άλλες αγροτικές δρα

kina 5 300x200 - Το ψάρεμα στην αρχαία ΚίναΠερίπου 2.000 χρόνια π.Χ, με την φροντίδα φωτισμένων Βασιλιάδων και κυβερνητών, στην Κίνα άρχισε μια εποχή μεγάλης οικονομικής ανάπτυξης, που καθορίστηκε από μια ορθολογιστική εκμετάλλευση των αγροτικών πόρων κι ειδικά της καλλιέργειας του ρυζιού. Από κείνη την εποχή, άρχισε, παράλληλα με τις άλλες αγροτικές δραστηριότητες, η οικονομική εκμετάλλευση των αλιευτικών πόρων στα νερά του εσωτερικού. Όμως οι Κινέζοι υπήρξαν πάντα μεγάλοι καταναλωτές ψαριού και κατά συνέπεια, αφοσιώνονταν πάντα με προθυμία και γνώση στο ψάρεμα, χρησιμοποιώντας συστήματα διχτύων αρκετά τελειοποιημένα κι ισάξια μ’ αυτά που χρησιμοποιούν τα σημερινά αλιευτικά πλοία. Και το ψάρεμα με ορμιά, που ήδη ήταν αρκετά διαδομένο, εξαπλώθηκε και τελειοποιήθηκε αποκτώντας οικονομικό βάρος είκοσι αιώνες πριν τους Χριστιανικούς χρόνους.
Το ψάρεμα στην Κίνα έχει σίγουρα πολύ πιο αρχαίες ρίζες, πιθανά προϊστορικές. Αυτό βασικά οφείλεται στην μεγάλη αφθονία ιχθυοπανίδας και στην έλλειψη άλλων μέσων διατροφής.
Οι Κινέζοι ήταν και είναι άριστοι ψαράδες τόσο στην θάλασσα όσο και στα γλυκά νερά κι εξάλλου είναι γνωστοί σαν μεγάλοι παράκτιοι θαλασσοπόροι. Οι θάλασσες της Κίνας υπήρξαν πάντοτε πλούσιες σε ψάρι, οπότε τα αλιευτικά προϊόντα αποτέλεσαν κι αποτελούν μια μεγάλη πρόσοδο για την οικονομία του κινέζικου λαού.
Αν το ψάρεμα στην θάλασσα αποτέλεσε στοιχείο μεγάλης σημασίας για την κινέζικη οικονομία, άλλη τόση σημασία είχε κι έχει ακόμα η ιχθυοκαλλιέργεια και το ψάρεμα στα γλυκά νερά. Οι Κινέζοι δεν έχουν προτιμήσεις για την μια ή την άλλη ποιότητα ψαριού γιατί χάρη στην εκλεπτυσμένοι κουζίνα τους μπορούν να διορθώσουν τα ελαττώματα της γεύσης των ψαριών του γλυκού νερού.
kormoranoi kina - Το ψάρεμα στην αρχαία ΚίναΗ διατροφή με βάση το ψάρι είναι πολύ σημαντική για το φτωχό πληθυσμό, που την συνηθίζει πολύ.
Όπως είπαμε οι Κινέζοι, γνωρίζουν την πιο προηγμένη τεχνική για το ψάρεμα με δίχτυα και μ’ αγκίστρια. Φυσικά προσπάθεια τους γινόταν πάντα για την τελειοποίηση
συστημάτων εντατικής αλιείας, αφού το ψάρεμα ήταν οικονομικής δραστηριότητα κι όχι σπορ.
Ήδη από παλιά στα ποτάμια και τις ακτές στηνόντουσαν εγκαταστάσεις με πετονιές, με μεγάλο αριθμό αγκιστριών και με στόχο τα μεγάλα ψάρια των βαθιών νερών.
Αυτές οι πετονιές στεκόντουσαν στο βυθό διαμέσου μεγάλων βαριδιών κι απ’ την άλλη άκρη συγκρατούντο από ένα σκάφος που περίμενε διαρκώς. Στην θάλασσα έριχναν επίσης σκοινιά με πολλά αγκίστρια, ακόμη και στην επιφάνεια, για να πιάσουν σκυλόψαρα. Οι σημαδούρες που συγκρατούσαν αυτά τα σκοινιά ήταν κατασκευασμένες από ελαφρύ ξύλο και σε λίμνες μπαμπού βουλωμένους στις άκρες.
Κατά την διάρκεια της εποχής της αναπαραγωγής ορισμένων ειδών ψαριών χρησιμοποιούντο σκοινιά, που έφταναν μέχρι το βάθος, εφοδιασμένα με γάντζους, που χρησίμευαν να γαντζώσουν το ψάρι που συγκεντρωνόταν για το ζευγάρωμα.
Κι η κανονική πετονιά για το ψάρεμα μικρών και μεσαίοι ψαριών, μ’ ένα ή περισσότερα αγκίστρια και στερεωμένη σε ένα καλάμι χρησιμοποιούταν πλατιά για το ατομικό ψάρεμα στα γλυκά νερά. Αφού τα ποτάμια ήταν πλούσια σε κυπρίνους κι αυτό το σύστημα ατομικού ψαρέματος πρόσφερε καλές ψαριές, σημαντικές για την οικιακή οικονομία. Ένα αρκετά περίεργο σύστημα, που χρησιμοποιείται επίσης σ’ ορισμένες περιοχές της Νότιας Ευρώπης μα που η καταγωγή του είναι απ Κίνα, εξασφαλίζει το πιάσιμο πολλών μικρών ψαριών του βυθού κι αποτελεί έναν απ’ τους πιο αρχαίους τρόπους ψαρέματος, του Κινέζου ψαρά.
Αυτό το σύστημα αποτελείται από ένα κωνικό καλάθι, ανοιχτό απ’ τις δυο μεριές κατασκευασμένο από λυγαριές ή καλά μια, ψηλό λίγο περισσότερο από ένα μέτρο και με διάμετρο βάσης από μισό μέχρι ένα μέτρο. Μόλις το ψάρι μαζευτεί σ καθαρά νερά ή στα ρηχά, τα ελαφρά σκάφη φεύγουν για την ανεύρεσή του με πλήρωμα δυο άντρες, ένα απ’ τους οποίου βρίσκει και πιάνει τα ψάρια ενώ ο άλλος κατευθύνει την βάρκα με μικρές κουπιές.
Μόλις βρεθεί το ψάρι η βάρκα πάει από πάνω του. Ο ψαρά που στέκεται στην πλώρη βουλιάζει γρήγορα την παγίδα αιχμαλωτίζοντας το ψάρι στο βυθό. Μετά είν’ εύκολο να πιαστεί το φυλακισμένο ψάρι με τα χέρια ή με καμάκι μέσα απ’ την επάνω τρύπα της παγίδας.
untitled 3 - Το ψάρεμα στην αρχαία ΚίναΑυτό το σύστημα χρησιμοποιείται επίσης στην Ισπανία και την Πορτογαλία, σε περιοχές με καθαρά νερά και πλούσιες σε μικρά ψάρια, από εκείνα τα είδη που ζουν στα φύκια και την βλάστηση του βυθού.
Αλλο αρχαίο ατομικό σύστημα ψαρέματος στην Κίνα είναι το καμάκι με πολλές αιχμές, κατασκευασμένο πρώτα από ξύλο και κόκαλο κι αργότερα από μέταλλο, με το οποίο ο Κινέζος ψαρεύει μικρά ψάρια.
Όμως το μεγαλύτερο ενδιαφέρον του Κινέζου ψαρά, για λόγους που δώσαμε πρωτύτερα, ήταν πάντα στραμμένο στα μέσα εντατικής αλιείας, δίχτυα διάφορων ειδών, συστημάτων σκοινιών, προορισμένα αποκλειστικά για το πιάσιμο των μεγάλων ψαριών των ποταμών ή αυτών που πλησιάζουν τις ακτές.
Από αιώνες οι Κινέζοι χρησιμοποίησαν τα πιο τελειοποιημένα συστήματα διχτύων, από το φράξιμο των μικρών ποταμών (εποχιακή πρακτική), που γινόταν με δίχτυα από φυτικές ίνες και πιο αργά από μεταξωτές, με ατρακτοειδή βαρίδια και σημαδούρες από μπαμπού, μέχρι τα πιο τέλεια δίχτυα εξαπάτησης. Τα φραξίματα είχαν σαν αποτέλεσμα την συγκέντρωση μεγάλων ποσοτήτων ψαριών σ’ ένα περιορισμένο χώρο, όπου μπορούσαν εύκολα να τα πιάσουν οδηγώντας τα σε περάσματα που άνοιγαν με μακριά μπαστούνια.
Μερικές φορές το φράξιμο αποτελείτο από ένα μακρύ δίχτυ που ενωνόταν στις άκρες έτσι ώστε να κλείνεται το ψάρι σε ελάχιστο χώρο. Μετά τα ψάρια μαζεύονταν με μεγάλους ζυγούς που κρέμονταν από τόξα εύκαμπτου και ανθεκτικού μπαμπού.
Αυτοί οι μεγάλοι ζυγοί ήταν κι είναι ακόμα ένα απ’ τα πιο διαδομένα συστήματα στην Κίνα για το ψάρεμα στα γλυκά νερά κι η αποτελεσματικότητα του είναι εγγυημένη απ’ την αφθονία μεγάλων κυπρίνων τού βυθού κι απ’ την μικρή διαύγεια των νερών, κύρια των μεγάλων ποταμών.
Ένα τυπικά ανατολικό σύστημα διχτύων και σχεδόν σίγουρα κινέζικης καταγωγής, που μετά εξαπλώθηκε σ’ όλους τους ψαράδες του κόσμου, είναι ο πεζόβολος. Αυτό το αρκετά γνωστό δίχτυ είναι κατασκευασμένο με κωνική μορφή και με πλέξη που πυκνώνει σταδιακά απ’ την κορυφή προς την βάση.
Η περιφέρεια του βασικού διχτύου συμπληρώνεται με μια δομή σαν σακούλα, όπου το ψάρι που προσπαθεί να ξεφύγει, συγκεντρώνεται χωρίς πιθανότητα φυγής.
Ο πεζόβολος βαραίνει στην βάση από ένα μεγάλο αριθμό στρογγυλών και οβάλ βαριδιών, στερεωμένων σ’ ένα γερό σκοινί με μεγαλύτερη διάμετρο, ενώ στην κορυφή είναι δεμένο ένα σκοινάκι με το οποίο συγκρατεί το δίχτυ ο ψαράς.
untitled1 3 - Το ψάρεμα στην αρχαία ΚίναΑυτός, όρθιος στην πλώρη της βάρκας, ενώ καθοδηγεί τον σύντροφο του που είναι στο τιμόνι, ρίχνει το δίχτυ με μια ειδική τεχνική που οφείλεται στο άπλωμα του στον αέρα και το ταυτόχρονο πέσιμο όλων των βαριδιών στην επιφάνεια. Λόγω του μεγάλου βάρους των βαριδιών το δίχτυ βουλιάζει γρήγορα και τα βαρίδια πέφτουν κυκλικά στον βυθό. Μιας και το δίχτυ είναι αρκετά φαρδύ, με διάμετρο μέχρι κι είκοσι ή εικοσιπέντε μέτρα, τα ψάρια, ειδοποιημένα απ’ τον θόρυβο των βαριδιών, συγκεντρώνονται στο κέντρο και κατά συνέπεια μένουν κλεισμένα στο δίχτυ. Ο άνθρωπος μαζεύει τότε το δίχτυ τραβώντας την κορυφή. Η περίμετρος μαζεύεται, το ψάρι τρομαγμένο σκοντάφτει στο δίχτυ και ακολουθώντας το, κατευθύνεται προς τον βυθό καταλήγοντας σε μικρές σακούλες στην βάση του διχτύου. Μόλις το δίχτυ μαζέψει εντελώς, τότε ο ψαράς το τραβάει απ’ το νερό μαζί με την άφθονη ψαριά του.
Χρειάζεται μια ιδιαίτερη ικανότητα για το ρίξιμο του πεζόβολου και ο ψαράς πρέπει να διαθέτει μεγάλη δύναμη μιας και το βάρος των βαριδιών είναι αξιόλογο. Στο βάρος των βαριδιών προστίθεται και το βάρος των βρεμένων διχτύων που από τις διαστάσεις τους δεν είναι ευκαταφρόνητο.
Οι Κινέζοι χρησιμοποιούσαν αυτό το πραγματικά αποτελεσματικό σύστημα στα ρηχά νερά (γιατί στα βαθιά ο πεζόβολος δεν φέρνει αποτελέσματα), αφού οδηγούσαν τα ψάρια σε κατάλληλες ζώνες, πλέοντας κυκλικά και χτυπώντας με τα κουπιά το νερό για να τρομάξουν τα ψάρια. Ο πεζόβολος χρησιμοποιούταν τόσο στα γλυκά νερά όσο και στις ακτές, όπου ήταν ειδικά αποτελεσματικός για εκείνα τα είδη που δεν μπορούσαν να τα πιάσουν μ’ άλλο σύστημα, από την ικανότητα τους να ξεφεύγουν απ’ τα κάθετα εμπόδια πηδώντας έξω από το νερό, μακριά απ’ το δίχτυ, όπως κάνουν οι κυπρίνοι κι οι κέφαλοι.
Η χρήση του πεζόβολου ξαπλώθηκε πρακτικά σ’ όλες τις ακτές της Ασίας και φαίνεται πως ήταν γνωστός και στους ιθαγενείς της Βόρειας Αμερικής. Χρησιμοποιείται συχνά απ’ τους κατοίκους της Πολυνησίας που πιάνουν τεράστιες ποσότητες μικρών ψαριών ρίχνοντας το εκεί που σκάει το κύμα.
Ο πεζόβολος είναι γνωστός και στην νότια Ευρώπη, όπου σχεδόν παντού απαγορεύεται κύρια γιατί οι λαθροψαράδες τον χρησιμοποιούν την εποχή της αναπαραγωγής, όταν το ψάρι συγκεντρώνεται μαζικά στα ρηχά νερά.
Ένα άλλο αρκετά αρχαίο αλιευτικό σύστημα των Κινέζων αποτελείτο από ένα δίχτυ σε σχήμα σάκου, που κρατιόταν ανοιχτό από βαρίδια και σημαδούρες ή κι από μπαστούνια μπαμπού, και που ριχνόταν στο νερό ελαφρά τεντωμένο, ώστε να έχει την μέγιστη ανάπτυξη του, από δυο σκάφη εφοδιασμένα με μαγγάνια, απ’ όπου ξετυλίγονταν γερά σκοινιά που συγκρατούσαν το δίχτυ.
Μόλις το δίχτυ απλωνόταν εντελώς τα σκάφη απομακρύνονταν ξετυλίγοντας τα σκοινιά. Μετά έριχναν άγκυρα και μάζευαν το δίχτυ που διέτρεχε μια μεταβλητή απόσταση, σύμφωνα με την περιοχή και τις αναγκαιότητες του ψαρέματος. Αυτό το σύστημα χρησιμοποιείται ακόμα.
untitled4 1 - Το ψάρεμα στην αρχαία ΚίναΈνα άλλο δίχτυ σε σχήμα σάκου, που πρωταρχικά χρησιμοποιείτο στη θάλασσα, σερνόταν από μεγάλες βάρκες προς την παραλία όπου μάζευαν τα ψάρια που είχαν πιαστεί στις πλέξεις του. Όταν το μάζεμα του διχτύου δεν μπορούσε να γίνει από την ακτή, γινόταν από δυο βάρκες που πλησίαζαν. Η δουλειά έπρεπε να γίνει πολύ γρήγορα ώστε να μην ξεφύγουν τα ψάρια, που καμιά φορά ήταν τεράστιων ποσοτήτων.
Στις εκβολές και τις συμβολές των ποταμών οι Κινέζοι από αναρίθμητα χρόνια έχουν εγκαταστήσει μεγάλους σταθερό λυγούς.
Αυτοί στηρίζονται σε ανθεκτικούς φορείς από μπαμπού.’ δίχτυ σηκώνεται απ’ το βυθό και μεταφέρεται στην παραλία ένα μοχλό, που βρίσκεται στην άκρη τού φορέα στήριξης. αυτό το σκοπό ο άνθρωπος χρησιμοποιεί ένα καρούλι όπου ναι τυλιγμένο το σκοινί που μαζεύει το δίχτυ. Και μια και σημαντικό βάρος του διχτύου, απαιτεί το έργο πολλών ανθρώπων, το μάζεμα γίνεται με έξυπνα συστήματα αντίβαρων, που διευκολύνουν την δουλειά.
Αυτοί οι μεγάλοι ζυγοί ήταν κι είναι εφοδιασμένοι με ένα κεντρικό δίχτυ με πυκνή πλέξη, όπου το ψάρι γλιστρώντας  από τα άκρα του τετράγωνου, πέφτει σ’ αυτό χωρίς πιθανής διαφυγής.
Μ’ αυτό τον τρόπο ο ψαράς δεν έχει παρά να σηκώνει τον ζυγό αφήνοντας τα ψάρια να πέσουν στο δίχτυ. Στο τέλος της ημέρας ή όταν γεμίσει το δίχτυ ο ψαράς πάει με
την βάρκα του κάτω απ’ το δίχτυ και λύνει την μια άκρη του αφήνοντας τα ψάρια να πέσουν μεσ’ το σκάφος.
Παράκτιοι ψαράδες και θαλασσοπόροι χρησιμοποιούν από πολύ παλιά ένα σύστημα διχτύων σε σχήμα σάκου με μικρό στόμιο και πλαϊνά απλά δίχτυα. Αυτό το σύστημα βυθίζεται σε νερά όχι πολύ βαθιά, μ’ ένα μακρύ και γερό μπαστούνι όχι ο την πρύμνη αλλ’ απ’ την πλώρη του σκάφους. Σ’ αυτή την περίπτωση το δίχτυ δεν σέρνεται αλλά σπρώχνεται. Το ψάρι χτυπάει στο κεντρικό δίχτυ και καταλήγει στα πλαϊνά απ’ όπου· μαζεύεται εύκολα.
Κι άλλα πολυάριθμα συστήματα αλιείας μικρών ψαριών εφαρμόζονταν από τους Κινέζους από πολύ παλιά. Μερικά α αυτά είναι πολύ παράξενα γιατί χρησιμοποιούν ζώα

Για παράδειγμα, το ψάρεμα με φαλακροκόρακα είναι γνωστό στους Ευρωπαίους, αν κι είναι αδύνατο να πραγματοποιηθεί στα νερά τους, κύρια από την δυσκολία του εγκλιματισμού και της εκπαίδευσης αυτών των αρπακτικών πουλιών. Όπως είναι γνωστό, στο λαιμό του φαλακροκόρακα μπαίνει ένας χαλκάς ή δένεται μια κορδέλα, που χωρίς να βλάπτει το πουλί, τον εμποδίζει να καταπιεί ψάρια με ορισμένο μέγεθος. Αν και μερικοί υποστηρίζουν πως ο φαλακροκόρακας με γεμάτο το στόμα γυρίζει οικειοθελώς στην βάρκα για ν’ απελευθερωθεί απ’ το ψάρι που του εμποδίζει την αναπνοή και απ’ το οποίο δεν μπορεί ν’ απαλλαγεί διαφορετικά, οι περισσότεροι μελετητές διηγούνται πως το πουλί είναι δεμένο μ’ ένα σπόγγο, με τον οποίο το οδηγούν πίσω στο σκάφος. Μετά από μια ορισμένη περίοδο ο φαλακροκόρακας, «ν και δεν εξημερώνεται εντελώς, υποφέρει την σκλαβιά. Υποτάσσεται με την λίγη τροφή που σταδιακά του δίνουν και που αποτελείται από μικρά ψάρια.
Ο ιταλός συγγραφέας Τομάτσι περιγράφει αυτό το ψάρεμα με διαφορετικό τρόπο. Αφού διηγείται ότι γίνεται στα έλη και τις λίμνες, όπου τα υγρά είναι στάσιμα, μας λέει ότι χρησιμοποιούνται πολλά πουλιά. Σε καθένα απ’ αυτά είναι δεμένος ένας σπάγκος που τα συγκρατεί απ» το ένα πόδι σε μια σημαδούρα από μπαμπού. Μ’ ένα σινιάλο ο φαλακροκόρακας βουτάει στο νερό και γυρίζει στην επιφάνεια με το ψάρι. Ο ψαράς μ’ ένα γάντζο στερεωμένο σ’ ένα κοντάρι μακρύ δυο ως τρία μέτρα έπιανε την σημαδούρα κι έπιανε το πουλί με το ψάρι. Ο ίδιος συγγραφέας υποστηρίζει ότι ο φαλακροκόρακας δεν πιάνει παρά μονάχα μεγάλα και μεσαία ψάρια και καμιά φορά ψάρια δυσανάλογα με την δύναμη του, οπότε έχουμε το αξιοθαύμαστο θέαμα να προσπαθούν δυο και τρία πουλιά μαζί να υπερνικήσουν την αντίσταση του θηράματος ώστε να μπορέσουν να το πιάσουν.
Το ψάρεμα με τον φαλακροκόρακα κατάγεται απ’ την Κίνα αλλά το μήνυμα διαδόθηκε  ειδικά από τους Ιάπωνες.
Αλλες αλιευτικές δραστηριότητες των Κινέζων ήταν το μάζεμα κοχυλιών, με μπαστούνια με μικρούς γάντζους, κοντά στην ακτή και το πιάσιμο της χελώνας με πολυάγκιστρο.
220px 36 pescaTaccuino Sanitatis Casanatense 4182. - Το ψάρεμα στην αρχαία ΚίναΣτους κατοίκους της Γαλάζιας Αυτοκρατορίας, που ήταν ικανότατοι ψαράδες δεν μπορούσε να ξεφύγει η δυνατότητα της ιχθυοκαλλιέργειας. Πράγματι, είχαν δημιουργηθεί τεράστιες εγκαταστάσεις, τις οποίες εκμεταλλεύονταν από πολύ παλιά. Με διαφορετικές τεχνικές, ανάλογα με τα χαρακτηριστικά του νερού και της όχθης, οι Κινέζοι ιχθυοκαλλιεργητές έβαζαν ξύλα, φύτευαν χορτάρι, φρόντιζαν την υποβρύχια βλάστηση ώστε να ευνοεί την αναπαραγωγή των κυπρινιδών. Μάζευαν με τεράστια προσοχή τ’ αυγά των ψαριών για να τα μεταφέρουν σε έλη, ορυζώνες, τεχνητά ρυάκια, πραγματοποιώντας μ’ αυτόν τον τρόπο μιαν αληθινή καλλιέργεια.
Αν σκεφτεί κανείς ότι αυτή η πρακτική ήταν συνηθισμένη στους Κινέζους του Γιανγκτσέ ήδη δέκα αιώνες πριν τις μέρες μας, δεν γίνεται να μην θαυμάσει τους κινέζους ιχθυοκαλλιεργητές και ψαράδες γι» αυτή την προνοητικότητα, που τόσο περιφρονείται στις πολιτισμένες μας χώρες.
Πρέπει ακόμα να παρατηρήσουμε ότι και σήμερα οι Κινέζοι συνεχίζουν την ιχθυοκαλλιέργεια με αρχαία συστήματα, που βασίζονται στην αναπαραγωγή στο φυσικό περιβάλλον κι όπου ο άνθρωπος παρεμβαίνει μονάχα για να διευκολύνει την ανάπτυξη. Όπως υποστηρίζει ο συγγραφέας μας οι Κινέζοι είναι αντίθετοι στη μέθοδο ιχθυοκαλλιέργειας που γεννήθηκε στην Γαλλία στα μισά του περασμένου αιώνα. Πιστεύουν, ότι αυτές οι μέθοδοι, παράγουν εκφυλισμένα προϊόντα. Είναι σίγουρο πως οι διαδικασίες τους, αν και πρωτόγονες φέρνουν αποτελέσματα.

Πηγή παγκόσμια εγκυκλοπαίδεια ψαρέματος 

Share